ئۇيغۇر تىلىدىكى «تىلماچ» سۆزى بىلەن گېرمان تىلىدىكى «دولمەچ» سۆزىنىڭ مۇناسىۋىتى توغرىسىدا 20-ئەسىرنىڭ ئالدى-كەينىدىكى رۇسىيە تاتارلىرىنىڭ مەدەنىيەت ئويغىنىش ھەرىكىتى قارلىق ئويۇنى ۋە «قارلىقنامە» ئىختىلاپ ۋە ئۇنىڭ ئەدەبلىرى FBI دېرىكتورى كرىستوفېر رېينىڭ خىتاي تەھدىتى ھەققىدە ئېيتقانلىرى «ئاۋازلىق ئوقيا»دىكى رەڭدار ئاۋازلار ھازىرقى زامان ئۇيغۇر مىللىتىنىڭ شەكىللىنىش جەريانى توتېم ئۇيغۇلاردا ئەنئەنىۋى ئەنجۈمىچىلىك مەدەنىيىتى ياپونىيەدىكى تۇغۇتۇم «دىۋانۇ لۇغاتىت تۈرك»تە ئات ۋە ئات مەدەنىيىتى تۈركىي تىللىق خەلقلەر باشقا خەلقلەرنىڭ ماقال - تەمسىللىرىدىكى تەپەككۈر ئوخشاشلىقى

مەنىۋى بايلىق ۋە بەخت - سائادەت ئىنسانلىق يولىدىكى ئىزلار-خوتەن ئاراتۈركتىن ئۆتكەن يىپەك يولى ئەدەبىياتتىكى ئېغىش ھادىسىسى باھار ۋە بۇلبۇل «مەرھۇم دوستۇم ئابدۇكېرىم خوجىنى ئەسلەيمەن» مائارىپ بىزنىڭ پەخرىمىز ئابدۇلھەمىت يۈسۈپ داموللا ھاجىم ئاللاھنى بىردەپ تونۇش ئىسلام دىنىنىڭ يادروسى ئەدەبىيات - سەنئەتنىڭ تەربىيەۋى ئەھمىيىتىنى ئىنكار قىلىشقا بولمايدۇ شىنجاڭ خەلقىنىڭ ياپون باسقۇنچىلىرىغا قارشى ئۇرۇشقا قوشقان ئۇلۇغ تۆھپىلىرى ۋە ياردەملىرى كونا ۋە يېڭى كۈرەدە ئاڭلىغان ۋە كۆرگەنلىرىم ئاق ئورۇس باندىتلىرى بورتالاغا ئۈسۈپ كىرىپ پاراكەندىچىلىك سالغان بىر قانچە ۋەقەلەر

فىقھىي مەزھەبلەرنىڭ ئىماملىرى – ئىمام مالىك ئىبنى ئەنەس ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﺗﯜﺭﻛﻠﯩﺮﻯ ﺗﺎﺭﯨﺨﻰ -2 ئاياللارغا ياخشى مۇئامىلە قىلىش رەسۇلۇللاھنىڭ ئەخلاقىنىڭ مۇكەممەللىكى ھازىرقى زامان ئىسلام ئېقىملىرى-ئەنئەنىچىلىك (6) ﻗﯘﺗﺎﺩﻗﯘﺑﯩﻠﯩﻚ – ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﭼﻪ ﻗﻪﺩﯨﻤﻘﻰ ﺋﻪﺳﻪﺭ (1909) دىئاسپورا ئۇقۇمىنىڭ تارىخىي ئارقا كۆرۈنىشى، تەرەققىياتى ۋە مەنىسى توغرۇلۇق مۇنازىرىلەر گومىنداڭ نەزىرىدە شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى ئىستراتېگىيەسى شەئنى ئۇلۇغ زات ئاللاھ ئىسلام خىتابنامىسى-ئىسلامنىڭ قايتىدىن جانلىنىشى_ دىنىي ۋە سىياسىي ئىنقىلاب (5) ئۇيغۇر مەسىلىسى ۋە خىتاينىڭ بالقانلىشىش ئەندىشىسى شەيخ ئىسمائىل خەتىب ئاخۇنۇم

20 – ئەسىردىكى ئىسلاھاتچى – ئابدۇقادىر داموللام بىر خەننىڭ سەپسەتىسى: ئەبەدىي مۇقۇملۇق ئۈچۈن ئۇيغۇرلانى پۈتۈن جۇڭگوغا تارقاقلاشتۇرۋېتىش كېرەك قاراخانىيلار ۋە تۇرپان ئىدىقۇتلۇقنىڭ ئىجتىمائىي-پەلسەپىۋى پىكىرلىرىدىكى ئورتاق ئامىللار دىننى قانداق چۈشىنىش كېرەك —ئەقلى تەپەككۇرنىڭ نىيەت ۋە ساۋاپ ئوتتۇرىسىدىكى رولى ھەققىدە «قارلىغاچ ئۇۋىسىدىكى مەخپىي سۆھبەت»تىن ئالغان ئىلھامىم «ئون» ۋە «توققۇز» سان مۇققەدەسلىكىدىن ھون (ئون)لار، ئوغۇزلار ۋە ئۇيغۇرلارنىڭ تارىخىي باغلىنىشىغا نەزەر يەكەن سەئىدىيە خانلىقىنىڭ قۇرۇلغان ۋاقتى توغرىسىدا ئېنىقلىما موڭغۇلىيەدىن ۋەتىنىگە قايتقان ئۇيغۇرلار بابۇر مىرزىنىڭ ئۇستازلىرى كارىز ئاتالغۇسى ھەققىدە مۇلاھىزە ما جۇڭيىڭ، يولۋاسقا مەجبۇرىي ئەسكەر بولغان چاغلىرىم قومۇلدىكى ئاكا-ئۇكا پالۋانلار

ئۇيغۇر گۇڭگا شېئىرىيىتى ھەققىدە تەتقىقات لۈكچۈن ئەلنەغمىچىلىرىنىڭ ھازىرقى ئەھۋالى ئۈستىدە تەتقىقات ئۇيغۇر يېڭى دەۋىر ئەدەبىياتىدىكى «80-يىللىقلار» شېئىرىيىتى ئۈستىدە تەتقىقات «مايتىرى سىمىت»تىكى جۈپ سۆزلەر ھەققىدە تەتقىقات ھاياتلىق ناخشىسى-مۇھەممەتجان سادىقنىڭ ۋەكىللىق خاراكتېرگە ئىگە داستانلىرى ئۈستىدە مەخسۇس تەتقىقات كېيىنكى دەۋر چاغاتاي تىلىدىكى سوزۇق تاۋۇشلار ئۈستىدە ئىزدىنىش «كرورانلىق بالىلار» رومانى ھەققىدە دەسلەپكى تەتقىقات ئوغۇزنامە ئېپوسىنىڭ ئىستىلىستىكىسى ھەققىدە «قىزىل راۋاقتىكى چۈش» رومانىدىكى ئاتالغۇلار ۋە ئۇلارنىڭ ئۇيغۇر تىلىدىكى تەرجىمىلىرى ھەققىدە تەتقىقات ئابدۇراخمان قاھار پروزا ئەسەرلىرىنىڭ بايان ئالاھىدىلىكى توغرىسىدا 20- ئەسىرنىڭ دەسلەپكى يېرىمىدىكى ئۇيغۇر ئەدەبىيات چۈشەنچىسىنىڭ ئۆزگىرىشى ھازىرقى زامان ئۇيغۇر تىلىنىڭ قاغىلىق شېۋىسى ھەققىدە تەتقىقات